Współpraca samorządu z organizacjami pozarządowymi przez wiele lat była utożsamiana przede wszystkim z jednym mechanizmem: miasto ogłasza konkurs, organizacja składa ofertę, otrzymuje dotację i realizuje zadanie publiczne.
To ważna część systemu. Ale zdecydowanie nie jedyna.
Organizacje posiadają wiedzę, której administracja często nie jest w stanie zdobyć w taki sam sposób. Pracują bezpośrednio z seniorami, osobami z niepełnosprawnościami, młodzieżą, migrantami, osobami w kryzysie czy lokalnymi społecznościami.
Dlatego powinny uczestniczyć nie tylko w realizowaniu usług, lecz także w projektowaniu polityk publicznych.
Wiedza wynikająca z codziennej pracy
Dobra organizacja zna środowisko, w którym działa.
Wie, dlaczego część mieszkańców nie korzysta z określonej usługi. Potrafi zauważyć barierę, która z poziomu urzędu nie zawsze jest widoczna. Często szybciej dostrzega również nowe problemy społeczne.
Ta wiedza powinna być wykorzystywana wcześniej niż dopiero na etapie konkursu ofert.
Dlatego tak ważne są mechanizmy dialogu: Krakowska Rada Działalności Pożytku Publicznego, komisje dialogu obywatelskiego, konsultacje społeczne, zespoły robocze czy tematyczne fora.
Formalne struktury są potrzebne. Nie wystarczą jednak same.
Potrzebujemy także mniej formalnych miejsc spotkania
Czasem najlepsza współpraca zaczyna się nie od uchwały czy regulaminu, ale od rozmowy.
Dlatego obok formalnych ciał dialogu potrzebne są również miejsca, w których przedstawiciele administracji, organizacji i innych instytucji mogą poznać swoje problemy i możliwości.
Taką rolę mogą pełnić inicjatywy w rodzaju Krakowskiego Forum Lokalowego czy spotkań „Wspólnie do celu”.
Partnerstwo wymaga także zmiany języka.
Organizacja pozarządowa nie powinna być traktowana wyłącznie jako „realizator zadania”. Może być źródłem wiedzy, doświadczenia, innowacji i zaufania społecznego.
Z kolei administracja nie powinna być dla NGO jedynie instytucją przyznającą dotacje.
Może otwierać przestrzenie, łączyć partnerów, udostępniać informacje, pomagać usuwać bariery i tworzyć rozwiązania systemowe.
Współodpowiedzialność zamiast relacji zleceniodawca–wykonawca
Nie oznacza to zacierania różnic.
Samorząd ma własne obowiązki, procedury i odpowiedzialność za publiczne pieniądze. Organizacje mają niezależność, własną misję i prawo do krytycznej oceny działań władz.
Właśnie dlatego partnerstwo jest wartościowe.
Nie polega na tym, że wszyscy zawsze się zgadzają.
Polega na tym, że istnieją miejsca i mechanizmy, w których różne strony mogą się usłyszeć, przedstawić argumenty i wspólnie szukać lepszego rozwiązania.
Najciekawsze rzeczy zaczynają się wtedy, kiedy współpraca miasta z organizacjami przestaje mieścić się wyłącznie w formularzu konkursowym.